Gatazkak eta klimak haurtzaroa arriskuan jartzen dutenean: bi webinar Nigerreko nesken egoera ikusarazteko
Save the Children Euskadin, Elankidetzarekin (Elankidetzarako eta Elkartasunerako Euskal Agentzia) batera, bi webinar antolatu berri ditugu, errealitate presazkoa eta sarritan ikusezin bihurtua ardatz hartuta: Tillabéri eskualdeko (Niger) nesken egoera, gatazka armatuaren, krisi klimatikoaren eta desplazamendu behartuen konbinazioak gehien kaltetutako testuinguruetako bat.
Bi topaketak maiatzaren 20an eta ekainaren 1ean egin ziren, eta nazioarteko erakundeak, tokiko erakundeak eta arlo humanitarioko profesionalak bildu dira, hausnartzeko, ikaskuntzak partekatzeko eta errealitate hori jendearengana hurbiltzeko.
Webinarretan Save the Children, UNICEF, FAD, Educo eta tokian bertan zuzenean lan egiten duten tokiko aktoreak bildu dituzte. Saioetan, testuinguru orokorra eta tokian garatzen ari diren erantzunak landu ziren, modu osagarrian. Sahel eskualdeak dimentsio anitzeko krisia bizi du; 31 milioi pertsonak baino gehiagok laguntza humanitarioa behar dute, eta milioika pertsonak etxetik alde egin behar izan dute. Haurtzaroa da kolektibo kaltetuenetako bat; milioika haur desplazamendu egoeran bizi dira, malnutrizioa pairatzen dute edo hezkuntza etenda ikusi dute eskolak itxi direlako eta oinarrizko zerbitzuak eskuratzeko aukerarik ez dutelako.
Testuinguru horretan, neskek arrisku bereziki larri eta neurrigabeei aurre egiten diete, hala nola sexu-indarkeriari, haurren ezkontzari, eskola-uzteari edo lan-esplotazioari. Topaketetan nabarmendu zen bezala, larrialdi-egoerak eta epe luzerako eskubideak eta aukerak mugatzen dizkieten egiturazko faktoreek indartu egiten dituzte urrakortasun horiek.
Webinarsek hainbat erakunde tokian bertan bultzatzen ari diren erantzunetan sakontzeko aukera eman zuten. Ikuspegi nagusietako bat "Girls Decide" (Haiek erabakitzen dute) metodologia da, desplazamendu, migrazio edo krisi humanitarioko testuinguruetan neskei laguntzeko berariaz diseinatua. Ikuspegi horren helburua da nesken autoestimua, erabakiak hartzeko gaitasuna eta eskubideen ezagutza indartzea, berdinen arteko laguntza-sareak eta komunitatean duten parte-hartze aktiboa sustatzeaz gain.
Esku-hartze horren gakoetako bat da espazio seguruak sortzea, neskek ingurune babestu batean elkartzeko, adierazteko eta ikasteko aukera izan dezaten. Tillabérin, ekimen horiei esker, 256 neskatok parte hartu dute prestakuntza- eta ahalduntze-prozesuetan, eta horietako batzuk bideratzaile bihurtu dira, beste nerabe batzuei beren komunitateetan lagunduz.
Neskekin egindako zuzeneko lanaz gain, komunitatean ere jardutearen garrantzia azpimarratu zen. Familien, tokiko liderren eta egituren inplikazioa, hala nola haurrak babesteko batzorde komunitarioena, funtsezkoa da arau sozialak eraldatzeko eta ezkontza goiztiarra edo eskola uztea bezalako praktikei ekiteko. FAD bezalako tokiko erakundeek partekatutako esperientziek agerian utzi zuten aldaketa iraunkorra komunitateetatik bertatik eraikitzen denean bakarrik dela posible.
Une esanguratsuenetako bat programan parte hartu zuen nerabe baten testigantza izan zen. Azaldu zuenez, gune horien bidez, bere eskubideak ezagutu ahal izan ditu, konfiantza irabazi eta inguruko beste neska batzuei laguntzen hasi da. Bere esperientziak zuzenean islatu zuen laguntza mota horrek nesken bizitzan izan dezakeen eragina.
Era berean, nazioarteko erakundeen eta tokiko eragileen arteko trukeak aukera eman zuen jardunbide egokiak, erronka komunak eta funtsezko ikaskuntzak identifikatzeko, testuinguru konplexuetan esku-hartzeak hobetzen jarraitzeko.
Izan ere, bi saioetan agerian geratu zen bezala, testuinguru konplexuenetan ere benetako aldaketak sor daitezke, neskak zentroan kokatzen badira eta komunitateekin batera lan egiten bada.
